Historical stories and essays

On May 30, 2025, Rimco Spanjer, one of the translators of the autobiography “Sag nie, du gehst den letzen Weg,” gave a lecture on the compelling life story of the famous and decisive artist couple Lin Jaldati, stage name of Lien Brilleslijper (1912-1988) and Eberhard Rebling (1911-2008).
She grew up in Amsterdam’s Jewish corner; he in Berlin, expelled to the Netherlands in the 1930s because of his Communist sympathies. During the lecture, music played by Eberhard Rebling and Yiddish songs sung by Lin Jaldati resounded through the Albert Vogel Hall. Just before the outbreak of World War II, they had performed at Haagse Kunstkring.

architect Frans Lourijsen – de grote onbekende | Peter van Dam
uitgeverij de onderste steen, Nijmegen
2025
ISBN: 978-90-822156-7-0
Op 8 mei 2025 presenteerde auteur, historicus Peter van Dam in de Albert Vogelzaal zijn onlangs verschenen en buitengewoon boeiende boek ‘architect Frans Lourijsen  – de grote onbekende’.
Lourijsen (1889-1934) mag representatief worden genoemd voor de eigentijdse architectuurstroming die bekendheid kreeg als de Nieuwe Haagse School. Als sociale en kunstzinnige ontmoetingsplaats nam  de Haagse Kunstkring hierbij een bijzondere plaats in.

A living history.

What began in 1891 as an idiosyncratic initiative of painter Théophile de Bock and fourteen kindred spirits above café Riche on Buitenhof, grew into an association that was and still is ahead of its time. From the beginning, the Haagse Kunstkring opted for a meeting of disciplines: visual art, music, literature, theater, architecture and design. This idea still forms the core of the association.

To mark its 125th anniversary, 2016 saw the publication of this special anniversary edition: a richly illustrated publication full of stories, images, anecdotes and reflections. With contributions from members and art experts, drawings from the Golden Books, portraits of high-profile figures, posters, exhibitions, and a look at the DNA of the HKK: collaboration across disciplines, artistic freedom, and a committed attitude toward The Hague and the world.

It shows how Haagse Kunstkring reinvented itself again and again, moving with the times while maintaining its own character. And why a place like this, open, independent and content-driven, is still significant today.

125 years Haagse Kunstkring marks not a conclusion, but a moment of reflection. An interim of an association that continues to make, think, show and share.

The full anniversary issue can be read online at the link below.

In 1921, Haagse Kunstkring played an unexpectedly central role in the design of a new part of The Hague: the Goudsbloemlaan in the Bloemenbuurt. The municipality held a competition for the design of 176 houses, stores and a central square. That competition was co-organized by the association Enterprise and Freedom and supported by architects from the Architecture Department of the Haagse Kunstkring.

The entries – as many as 37 designs – were exhibited in the Kunstkring building. The jury included members of the Kunstkring, including W. van Boven and H.P. Berlage. Thus the Kunstkring became not only a place for debate and meeting, but also a stage for innovative urban planning. What followed was a design that received much appreciation both architecturally and urbanistically, especially for the interplay of housing, greenery, and well thought-out façade structures.

The article below was written by Otto Das, architect. He researches housing construction from the twentieth century and the consequences of the construction of the Atlantic Wall for urban development in the Bloemenbuurt of The Hague. Publications about his research appear regularly in ‘Wijkwijs’ the neighborhood organ of the Bloemenbuurt.

This text previously appeared in Wijkwijs 2024 a publication of the Bloemenbuurt De Hyacint neighborhood council, volume 46, March 2024, number 1.

Peter Berger neemt je mee op een persoonlijke en beschouwende treinreis naar de Belgische hoofdstad. Wat begint als een alledaagse werkreis, groeit uit tot een essayistisch avontuur vol herinneringen, overpeinzingen en culturele observaties. Met een scherp oog voor taal en identiteit reflecteert Berger op de verschillen én overeenkomsten tussen Vlaanderen en Nederland, waarbij hij zowel de lichtvoetige als de diepere lagen van deze relatie blootlegt.

Zijn stijl is herkenbaar: speels, melancholiek, ironisch, maar altijd doordrenkt van een liefde voor taal en cultuur. Berger schetst Brussel als een stad van grandeur en kitsch, van politieke intriges en culinaire verleidingen, terwijl hij ondertussen subtiel reflecteert op bredere thema’s zoals nationale identiteit, historische verbondenheid en de rol van taal in culturele beleving.

Het stuk ademt Berger’s fascinatie voor de Nederlandse taal en de Vlaams-Nederlandse cultuurverhouding, een onderwerp dat hem zijn hele leven heeft beziggehouden. Zijn observaties over het Belgische zelfbeeld, de Vlaamse emancipatie en de neiging van Nederlanders om zich in het Engels te werpen zodra ze een buitenlander tegenkomen, zijn even treffend als vermakelijk.

Peter Berger, erelid van de HKK (1949-1992) was een Nederlandse journalist, schrijver, dichter en ambtenaar. Hij begon zijn carrière bij de krant Het Vaderland en maakte later de overstap naar de overheid, waar hij jarenlang werkzaam was als hoofd van de afdeling Letteren bij het Ministerie van Cultuur, Recreatie en Maatschappelijk Werk (CRM), de voorganger van het huidige Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). In deze functie speelde hij een rol in literaire en cultuurpolitieke vraagstukken. Naast zijn ambtelijke werk was Berger actief in het culturele leven en schreef hij regelmatig essays en artikelen over literatuur, taal en identiteit. Zijn scherpe pen en onafhankelijke geest maakten hem tot een invloedrijke stem in het culturele debat. 

In 1992’s Apology of the Dutch Language and Its Cultures, Geert van Istendael makes a plea for the preservation and defense of Dutch. He argues that the Dutch language is not a given, but a heritage that deserves protection. At a time when English is becoming increasingly dominant, he warns of the risks of language influence and cultural flattening. While major languages such as English and French are naturally strengthening their position in the world, Dutch is proving vulnerable.

Van Istendael denounces the false modesty with which the Dutch and Flemish deal with their language. Dutch are said to adapt too easily to English, while Flemish sometimes reduce their language to dialect. He emphasizes that Dutch is not a small language in Europe, and that the unity of the language – across national borders – is an essential line of defense. The bond between the Netherlands and Flanders should not only exist on paper, but also be actively propagated in education, literature and culture.

In this incisive argument, Van Istendael calls for a more conscious language policy, in which cooperation between the Netherlands and Flanders plays a key role. Language is more than a means of communication; it is a carrier of identity, history and culture. Those who do not defend their language run the risk of losing their own cultural foundations.

Geert van Istendael (born 1947) is a Belgian writer, poet, essayist and journalist. He studied sociology and philosophy at KU Leuven and worked for many years as a journalist for the Belgian public broadcaster BRT (later VRT). Van Istendael is known for his sharp analyses of language, culture and politics, often with a critical view of Flanders, Belgium and Europe. His work includes novels, essays and poetry, lending his voice to the debate on language and identity.